Eczabaşı Sanat Ansiklopedisi (1. cilt,s. 298-299)
(yapı-endüstri merkezi yayınları)

 

BULUÇ, Ragıp (1940, Ankara)

Türk mimar.

 

Mimarlığı Doğu ve Batı uygarlık geleneklerinin birleştirilebileceği bir ortam olarak gören Buluç, Türkiye mimarlık ortamında kültürel çeşitliliğe açık yapılarının yanı sıra teknoloji olanaklarını zorlayan, teknolojiyi doğrudan mimari bir dil ve kültürel sentez aracına dönüştürmeye yönelen yapılarıyla tanınır.

 

ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nden 1964’te lisans, 1967’de yüksek lisans derecelerini alan Buluç, 1972’ye değin Devlet Planlama Teşkilatı’nda uzman olarak görev yapmıştır. 1974’te Ercan Yenel ile birlikte, bir yıl önce Ziya Tanalı tarafından kurulan Atölye A’ya katılmış, 1984’e değin çalışmalarını birlikte sürdürmüşlerdir. Bu dönem içinde çeşitli proje yarışmalarına katılan Atölye A, 12.500 kişilik Kapalı Spor Salonu (b.Abdi İpekçi Spor Salonu;1975, Zeytinburnu, İstanbul) ve Anayasa Mahkemesi (1980, Ankara) yarışmalarında Birincilik ödüllerini ve MİT Sosyal Tesisleri yarışmasında İkincilik Ödülü’nü kazanmıştır. Büronun aynı dönemde gerçekleştirdiği yapılar arasında, Ankara’da Gıda Fuarı (1974), AET Basın ve Enformasyon Merkezi (1974), Sondaj Aletleri Fabrikası (1976), Güriş Genel Merkezi (1976); Bodrum’da Kızıldel Evi (1977); İzmit’te Ziraat Bankası (1977) ve Mersin’de Fıstık Fabrikası yer almaktadır. Aynı dönem içinde Buluç’un gerçekleştirdiği kişisel projeler arasında Birincilik Ödülü kazandığı Japonya’daki Osaka Expo’70 Dünya Fuarı Türkiye Pavyonu mimari proje yarışması önerisi (1969; ressam Orhan Peker ile) ve gene Japonya’da Tsukuba Expo’85 Dünya Fuarı Türkiye Pavyonu (1985) yer almaktadır.

 

1985’te Atölye A’dan ayrılarak yalnız çalışmaya başlayan Buluç, aynı yıl bir yarışma olan Atakule Alışveriş Merkezi davetli yarışmasında Birincilik Ödülü’nü kazanmış ve 1985-1989 arasında bu yapının uygulama projelerini gerçekleştirmiştir. Bu yapı Ankara’da kendi yapı türünün ilk örneği olmasının yanı sıra kent ölçeğinde bir simge olması ile ön plana çıkmıştır. Gerek kullanılan teknoloji ve malzeme, gerek plan tipolojisi açısından Türkiye mimarlık ortamında pek çok yeniliğin denendiği yapıda, Buluç özellikle yapı türünün kendiliğinden getirdiği ölçekle yapının içinde yer aldığı dokunun geleneksel ölçeği arasındaki gerilimi yok etmeye yönelen özgün çözümü ile yapıya tipolojisinin sınırlarını aşan bir özgünlük getirmiştir. Bu dönem içinde kendi adına gerçekleştirdiği projeler arasında, Kopenhag’da (Danimarka) İslam Kültür Merkezi (1989); Kazakistan’da Alma-Ata Oteli (1992); Ankara’da Yüksel İş Merkezi (1990, Söğütözü), 17 villa (1990-94, Çayyolu), İçtaş İş Merkezi (1993), 572 konutluk Eryaman IV. Etap Toplu Konut Blokları ile bunlara ait Sosyal ve Ticari Merkezler (1993), Gölbaşı’nda Rekreasyon Merkezi (1993) ve Dikmen Vadisi’nde Satılık Konut Blokları ve Terasevler (1994) yer almaktadır.

Buluç, mesleğinin ilk yıllarında MODERN MİMARLIK’ın akılcılık ve İŞLEVSELCİLİK ilkelerine bağlı kalarak yapılarında soyut ve yalın bir mimarlık dili sergilemiş, bu yalın dil özellikle 1980’lerde başlayarak barındırdığı kişisellik ve sembolizm unsurları ve bunlara bağlı metaforik yaklaşımlarla yeni bir senteze yönelmiştir. Yapı ve projelerinde özellikle teknoloji girdilerini ve kültürel sentez arayışlarını mimari bir dil olarak ön plana çıkartmaya yönelen Buluç’un 1990’larda içinde olduğu mimarlık tutumunu, Modern Mimarlık’ın dilini, ana unsurları olan akılcılık ve işlevselcilikten ödün vermeksizin zenginleştirmeye çalışan , öte yandan dar kalıpçı ve formülcü planlama ilkelerine kökten karşı çıkarak Modernizm’in bu sınırlamalarını gene kendi içinden çıkan ilkesel özelliklerle aşmayı amaçlayan bir tutum olarak tanımlamak olasıdır.

1990 MİMARLAR ODASI II. Ulusal Mimarlık Sergisi’nde Atakule Alışveriş Merkezi ile Yapı Dalı Başarı Ödülü’nü alan Buluç, aynı yıl Z.Tanalı ve E.Yener ile birlikte Abdi İpekçi Spor Salonu ile de Türkiye Prefabrik Birliği Ödülü’ne layık görülmüştür. Buluç, 1993’te Arjantin’de Sanat ve İletişim Bienali’ne, 1994’te ise Brezilya’da Uluslararası Mimarlık Bienali’ne yapıtlarıyla katılmıştır.

A. Güzer